آذربایجانین گنجه شهری بؤیوک شاعیرلر، صنعت و هونر صاحیب لرینین بئشییی ساییلیر، نسیمی، نیظامی، خاقانی بو دیاردان دیلار، بونلاردان علاوه قادین شاعیریمیز «مهستی گنجوی»- ده ۵۴۰-جی ایلده بو شهرده دونیایا گؤز آچیب اؤزوندن درین معنالی شعرلر یادگار قویوب. مهستی نین آتاسی بیلیجی اینسان ایدی، اونا گؤره ده ائله مهستی نین اوشاقلیق زامانیندان دوز تربیت اولماسینا چالیشییب. قیزی دؤرد یاشیندا اولارکن اؤیرتمن لره تاپیشیریب مهستی ده چئشیدلی بیلگی لر اؤیرنیبدیر. اونون اؤیرندییی هنرلردن بیریده موسیقی دیر، قادین شاعیر چنگ، تار و عودو باشاری ایله چالیب گؤزل سسه مالیک اولدوغونا گؤره اوخویارمیش. مهستی گنج لیکده امیر احمد ایله - گنجه خطیبی نین اوغلو- بیر تمیز سئوگی قوروب بیرگه یاشاییبلار. امیر احمدین روان طبعی واریمیش، شعر دونیاسیندا مهستی ایله آیاق به آیاق گلَرمیش، ایکیسی نین آراسیندا اولان سئوگی مناظره لری ائشیتمه لی دیر.
فارس ادبیاتیندا اولان «شهر آشوب» صنعتی نین باشلایانلاریندان مهستی گنجوی دیر «شهر آشوب» شعرلرینده بیر پئشه حاققیندا سؤزلر یازیلار. او ایشله مه یی اینسانا بؤیوک ارزش ساییب. قصاب لیق، حامامچی لیق و اذان دئمک او جومله ایش لردن دیر کی مهستی اونلاری شعره چکییب.
سئوگی دن علاوه شعرلری نین اساس موضوعسو ساتیرادیر ساتیرا لاریندا عدالتسیزلییی، خرافه لری نیشانه توتوب دوشمن صیفت اینسانلارلا موبارزه ائدیب. روایت لرده وار بو ایش لرینه گؤره زامانین حاکیمی ایله مهستی نین آراسیندا ضدیت یارانیب، مهستی گنجه دن سورگون دوشوب قاراباغ یولو ایله زنجانا گئدیب بیر مودت ده اوردا قالیب.
دئیشلره گؤره مهستی آدلیم عاریف «بایزید بسطامی» ایله گؤروشو اولوب اوندان ائتگیلنیب. مهستی نین روباعی لرینین عیرفانی دوشونجه اولدوغونا گؤره اونون خیام ایله ایلگی سی اولماغی ذهن لرده یارانیب، اما بو قضیه نین صحتی هله بیلینمه ییبدیر. اولا بیلر کی یالنیز روباعی لرینین ایچه رییی بیر اولسون. حتا روباعی لری خیامین روباعی لریندن زنگین دیر ائله بونا گؤره ده قادین شاعیریمیز ایچره بؤیوک روباعی یازان لاریمیزدان آدلانیبدیر.
مهستی نین دؤورونده سیخینتیلار واریمیش اودا قادین اولدوغونا باخمایاراق ایسته دییی مضمونلاری یازیب اونلاردان سؤز آچیبدیر. بیر حالدا کی قاباق زامانلار بو ایش آز اولاردی.
یارادیجیلیقلاری:
مهستی نین فارس دیوانی دفعه لرله چاپ اولوب ادب سئورلرین اللرینه چاتیبدیر. بعضی یازیلارا گؤره مهستی نین باشقا یازیلاری عبیدالله خانین هرات شهرینه حمله سینده آرادان گئدیب. اما یئنی عصیرده آذربایجان ادبیاتچی لارینین چالیشماسی نتیجه سینده مهستی نین یازیلاری ناخجیوان کیتابخاناسیندان تاپیلیب بیر یئره ییغیلیب و «مهستی گنجوی نین رباعی لری» آدلی بیر کیتاب چاپا بوراخیلیب. دئملی یم ایلک دفعه اولاراق بو کیتاب تبریزده ایشیق اوزو گؤروب.
مهستی نین فلسفی شعرلری، عیرفان و فلسفه سئونلرین اوره یینه یاتیب، دیل لر ازبری اولوب. نییه کی مهستی شعرلرینده یاشاییشا خوش باخیب چتینلیک لردن آز دانیشیب. مهستی خانیمین اؤلوم تاریخی بللی دئییل، بعضی لرینین سؤزلرینه گؤره مهستی گنج ایکن حیاتین دییشیب.
مهستی دن بیر نئچه روباعی:
اولوم صاباح یئلی من سنه قوربان
سن یادا دوشنده اوره ییم یانیر
ملک بالاسینا خبر وئر آمان
قانلی گؤز یاشیلا اوزوم ایسلانیر
***
سؤیله کی اینتیظار ایچینده یازیق
عطرین مست ائتدیکجه هر یاندان منی
مهستی یول اوسته گؤردم وئریر جان
صبریمین کؤینه یی هئی پارچالانیر
شیوا حاجی محمدی
مهستی گنجوینین روباعی لر کیتابین بوردان آلا بیلرسیز
نوشته شده در با نویسنده
[...] روباعی لر ملکه سی [...]
[...] ۰۷/۰۷/۲۰۱۰ qerenfil بیان دیدگاه به دیدگاهها بروید یورد دا گنجه لی مهستی نین کیتابی تانیدیریلیب مهستی دن بیر [...]